Dwa urządzenia o tej samej rozdzielczości mogą pokazywać obraz o różnej czytelności. Jedną z przyczyn jest czułość matrycy określana parametrem NETD.
NETD informuje, jak małe różnice temperatur potrafi rozróżnić system termowizyjny. Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy zwierzę i otoczenie mają zbliżoną temperaturę, a kontrast termiczny jest niski.
Niższa wartość NETD zwykle pomaga uzyskać bardziej czytelny obraz. Nie jest jednak jedynym parametrem wpływającym na efekt. Znaczenie mają również rozdzielczość sensora, obiektyw, oprogramowanie i warunki obserwacji.
NETD to skrót od Noise Equivalent Temperature Difference. Parametr określa najmniejszą różnicę temperatur, którą urządzenie może odróżnić od szumu własnego systemu.
Wartość podaje się w milikelwinach, czyli mK. Przykładowo NETD ≤15 mK oznacza, że urządzenie może rejestrować bardzo niewielkie różnice temperatur. Im niższa liczba, tym większa czułość termiczna.
W praktyce czuła matryca lepiej oddziela od siebie fragmenty sceny o podobnej temperaturze. Na obrazie może być wtedy łatwiej dostrzec sylwetkę zwierzęcia, ukształtowanie terenu, gałęzie lub roślinność.
NETD nie określa dokładności pomiaru temperatury. Opisuje zdolność urządzenia do wychwytywania drobnych różnic termicznych i należy je oceniać razem z pozostałymi parametrami systemu.
Czułość matrycy wpływa na to, jak dobrze urządzenie pokazuje niewielkie różnice temperatur w obrębie jednej sceny. Im wyższa czułość, tym łatwiej rozdzielić od siebie elementy, które mają podobną temperaturę.
W praktyce obraz może mieć więcej widocznych szczegółów. Łatwiej odróżnić sylwetkę zwierzęcia od tła, zobaczyć linię grzbietu, kończyny albo przeszkody znajdujące się przed celem.
Różnica jest szczególnie widoczna przy niskim kontraście termicznym. Dzieje się tak wtedy, gdy temperatura zwierzęcia i otoczenia jest do siebie zbliżona, na przykład po deszczu, przy dużej wilgotności albo o świcie.
Sama czułość nie odpowiada jednak za cały obraz. Nawet dobry wynik NETD nie zrekompensuje słabej optyki, niskiej rozdzielczości sensora lub agresywnego przetwarzania obrazu.
Niższa wartość NETD oznacza, że urządzenie potrafi rozróżnić mniejsze różnice temperatur. Dzięki temu obraz może być czytelniejszy wtedy, gdy zwierzę i tło mają zbliżoną temperaturę.
Przykładowo matryca o NETD ≤15 mK powinna lepiej wychwytywać subtelne różnice termiczne niż matryca o NETD ≤25 mK, o ile pozostałe elementy urządzenia są porównywalne.
W praktyce niższe NETD może pomóc w:
Nie oznacza to jednak, że urządzenie z niższym NETD zawsze pokaże lepszy obraz. O końcowym efekcie decydują też rozdzielczość sensora, jakość obiektywu, algorytmy przetwarzania i ustawienia obrazu.
Dlatego NETD warto traktować jako ważny parametr porównawczy, ale nie jako samodzielny wyznacznik jakości termowizji.
Kontrast termiczny opisuje różnicę temperatur między obserwowanym obiektem, a jego otoczeniem. Im większa różnica, tym łatwiej urządzeniu pokazać wyraźny kontur zwierzęcia.
Przy wysokim kontraście termicznym nawet słabsza matryca może dać czytelny obraz. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy ciepłe zwierzę znajduje się na wyraźnie chłodniejszym tle.
Problemy pojawiają się przy niskim kontraście termicznym. Po deszczu, przy dużej wilgotności, albo o świcie temperatura gruntu, roślinności i zwierzęcia może być bardziej zbliżona. Wtedy czułość matrycy ma większe znaczenie.
Niższe NETD pomaga rozdzielić drobne różnice temperatur i lepiej oddzielić sylwetkę od tła. Nie zwiększa jednak samego kontrastu w terenie. Pozwala jedynie dokładniej zarejestrować to, co rzeczywiście różni się temperaturą.
Czułość matrycy ma największe znaczenie wtedy, gdy różnice temperatur w scenie są niewielkie. Takie warunki często pojawiają się przy wysokiej wilgotności, po deszczu, podczas mgły albo nad ranem.
W takich sytuacjach tło może mieć temperaturę zbliżoną do temperatury zwierzęcia. Obraz staje się bardziej płaski, a kontury mniej wyraźne. Niższa wartość NETD pomaga wychwycić subtelne różnice i lepiej oddzielić cel od otoczenia.
Nie oznacza to jednak, że dobra czułość całkowicie rozwiąże problem. Gęsta mgła, intensywny deszcz i wysoka wilgotność nadal ograniczają czytelność obrazu. Znaczenie mają też obiektyw, ustawienia kontrastu i sposób przetwarzania obrazu.
W praktyce urządzenie z niskim NETD częściej zachowa użyteczny obraz wtedy, gdy warunki pogarszają kontrast termiczny. Właśnie wtedy różnica między matrycami jest najbardziej zauważalna.
NETD i rozdzielczość opisują dwa różne elementy obrazu. Rozdzielczość mówi, ile detali może zarejestrować sensor, a NETD określa, jak małe różnice temperatur urządzenie potrafi rozróżnić.
Wyższa rozdzielczość pomaga lepiej odwzorować kształt i szczegóły celu. Niskie NETD poprawia natomiast czytelność sceny wtedy, gdy kontrast termiczny jest słaby.
Nie da się więc wskazać jednego ważniejszego parametru. Sensor o wysokiej rozdzielczości, ale słabszej czułości może dobrze działać przy dużej różnicy temperatur, lecz gorzej radzić sobie w wilgoci lub po deszczu. Z kolei bardzo niskie NETD nie zastąpi liczby pikseli potrzebnej do rozpoznania szczegółów na większym dystansie.
Najlepszy efekt daje połączenie odpowiedniej rozdzielczości, niskiego NETD, dobrej optyki i poprawnego przetwarzania obrazu. Dlatego jakość obrazu termowizji trzeba oceniać jako wynik działania całego systemu.
Przy porównywaniu urządzeń łatwo skupić się na jednej liczbie. NETD jest ważne, ale nie powinno być jedynym kryterium wyboru.
Najpierw sprawdź cztery elementy:
Dopiero później oceń, jak te parametry odpowiadają Twoim warunkom. Inne urządzenie sprawdzi się w lesie na krótkim dystansie, a inne podczas obserwacji otwartego pola.
Nie porównuj też wartości NETD bez sprawdzenia, czy producenci podają je według podobnych warunków pomiaru. Sama liczba może wyglądać lepiej, ale końcowy obraz nadal zależy od całego układu optycznego i oprogramowania.
Najbezpieczniej porównywać nagrania wykonane w podobnym terenie, przy zbliżonej pogodzie i na tym samym dystansie. Dzięki temu parametr techniczny można odnieść do tego, co rzeczywiście zobaczysz w terenie.
Dla myśliwego niższe NETD oznacza przede wszystkim większą szansę na zachowanie czytelnego obrazu wtedy, gdy warunki są słabe. Dotyczy to szczególnie wilgotnych nocy, mgły, okresu po deszczu oraz sytuacji, gdy temperatura zwierzęcia i tła jest zbliżona.
W takich warunkach czuła matryca może ułatwić:
Przy dobrym kontraście termicznym różnica między urządzeniami może być mniej widoczna. W chłodną noc, gdy ciepłe zwierzę wyraźnie odcina się od tła, nawet matryca o słabszym NETD może dać użyteczny obraz.
Dlatego modele takie jak Nocpix ACE H50, ACE H50R, Slim H35, RICO 2 H75R i RICO 2 S75R warto porównywać nie tylko na podstawie czułości matrycy. Trzeba też uwzględnić rozdzielczość, ogniskową, pole widzenia i typ terenu, w którym sprzęt będzie używany.
Czułość matrycy ma największe znaczenie wtedy, gdy kontrast termiczny jest niski. Dotyczy to szczególnie wilgotnych nocy, mgły, okresu po deszczu oraz obserwacji nad ranem, gdy temperatura tła i zwierzęcia jest do siebie zbliżona.
Niższe NETD pomaga wtedy lepiej oddzielić sylwetkę od otoczenia i zachować więcej szczegółów obrazu. Przy dużym kontraście termicznym różnica między urządzeniami może być mniej zauważalna.
Wybierając termowizję, nie oceniaj jednak samego NETD. Sprawdź również rozdzielczość sensora, obiektyw, pole widzenia i powiększenie bazowe. Dopiero ich połączenie pokaże, jaka będzie rzeczywista jakość obrazu termowizji w Twoich warunkach.
Chcesz dowiedzieć się więcej o termowizji, noktowizji i wyborze odpowiedniego sprzętu? Przeczytaj także pozostałe artykuły na naszym blogu, w których znajdziesz praktyczne porady, porównania i wskazówki zakupowe.
Rozdzielczość matrycy w termowizji – kiedy naprawdę robi różnicę?
Ogniskowa i jasność obiektywu w termowizji – co naprawdę zmieniają w obserwacji?
Czy termowizor widzi przez mgłę, deszcz i śnieg?
Treści zostały opracowane przy wsparciu sztucznej inteligencji
